Liburutegien etorkizuna epe laburrean

Joan den martxoaren 24an eta 25ean ALDEE elkartean izandako ikastaroan egon ginen. Ikastaro interesgarri , atsegin eta mamitsua izan zen. Erreminta eta baliabide asko ikusi genituen, eta baita lana egiteko aukera berriak eta ezberdinak ere; baina agian garrantzitsuena bertan trasmititu zen filosofia izan zen. Modu apalean hona ekartzen saiatuko gara, eta zuen ekarpenak biziki eskertuko ditugu:

• Aldaketa garaia:

Industria garaitik informazio garaira pasa gara, honek esan nahi duen guztiarekin. Lehen jerarkia bertikala zen, goi karguek zuten indar gehiena eta txikiek ezer gutxi egin zezaketen. Gaur egun, ordea, jerarkia horizontala da,  2.0 teknologiak erabiltzeko denak aukera berdinak ditugu. Eta denok ditugu gauzak kontatzeko, nahiz eta askotan hala ez iruditu. Gizartea aldatzen ari den heinean, liburutegiak ere bai, ezinbestez.

• Guardianes Vs Facilitadores

Orain dela gutxi arte erabiltzaileek liburutegira etorri behar zuten informazioa lortzeko: entziklopedia kontsultatzeko, aldizkariren bat ikusteko... Gaur egun, informazioren bat aurkitu nahi duen ia gehiengoak Google-era jotzen du zuzenean, ez du liburutegia baliagarri ikusten. Zertarako liburutegia, nahi dudana interneten baldin badago?

Informazioa kontsumitzeko era aldatu da: jendeak gero eta gehiago bat-bateko informazioa, edozein tokitan, edozein unean izatea eskatzen du; informazioa lortzeko balio duten gailu mugikorrak ugaritu dira. Liburutegiak eskari honi ere erantzuna eman beharko dio epe labur batean, erabiltzailea dabilen lekuetan egonez.

Era berean, jerarkia horizontal hau dela eta, inoiz baino informazio gehiago sortzen da, eta ondorioz gero eta zailagoa da sarean kriba egitea. Hor liburuzainok lan  handia dugu egiteko: liburutegiak informazioa lortzea erraztu behar die erabiltzaileei, interesatzen zaien hori aurkitzeko bideak markatuz.

• Teknologia bai, baina batez ere jarrera

Aldaketak bi modura ikus daitezke: mehatxu bezala edo aukera bezala. Zer esanik ez, profesionalak garen heinean aldaketa garai hau aukeratzat hartu behar dugula. Tresna teknologikoei diegun beldurra galdu behar dugu. Arazoa ez da nola egin dezaket hau? Baizik, zer egin dezaket? Ez da ezagutza informatiko askorik behar erreminta berri hauek erabiltzeko, aukera berriak ikustea da garrantzitsuena.

Honen harira, hona hemen hantxe entzun genituen bi esaldi grafiko:

- Jarrera abdominalak bezala, landu beharreko kontua da.

- Antzarak bezala izan behar dugu, lana elkar banatzen eta lanean elkar laguntzen

• Denbora galdu? Nork? Nola?

Denbora galtze kontzeptua birplanteatzeko unea da. Aukera berriak ikusi ahal izateko, ezinbestekoa da teknologia berriekin “jolastea” eta orain arteko ohiturak pixkat behintzat aldatzea. Agian eguneroko lanean egiten dugun zerbait bolada batez albo batera utz dezakegu, interneten denbora galtzen hasteko. Ziur, laster ohartuko gara galdutako denbora hori denbora irabazia dela.

Hauek dira era xumean web sozialaren hiru lege:

        - Balio badu, zaharra mantendu

        - Gainontzekoena begiratu, entzun, konplizitateak sortu eta kopiatu

        - Berria gaineratu

Gure esku dago, beraz, liburutegiak atzean ez gelditzea eta egungo gizartera egokitzea.

Agian ikastaroa urrian Bilbon errepikatuko dute. Hala bada, guztioi bertara joateko gonbidapena luzatzen dizuegu, benetan merezi du eta.

KZliburutegiarekin proiektuei buruzko bilera (IV)

Lankideok:

Otsailaren 17an, Gasteizen, formakuntza ikastaroetan jasotako ikaspenen bitartez, edo hauei esker, gure biblioteketan martxan jarritako edota behintzat martxan jartzeko asmoa geneukan hainbat idea eta proiektu aurkezteko aukera izen genuen.

Zenbaitek, ostera, bertaratzerik eduki ez genuen arren geure biblioteketan bai daukagula hainbat ideia aurrera eramateko.

Zer esanik ez dago lerrotxu hauen bitartez zaila egiten dela buruan darabiltzagun asmo guztiak azaltzea, edo behar bezain ondo azaltzea behintzat.

Hemen ere ez gara luzatuko eta gure blogean egitasmoaren berri emateko burututako sarrera txertatzen dugu.

ERANDIOKO EGITASMOA

Eskerrik asko

Jokin

KZliburutegiarekin proiektuei buruzko bilera (III)

Aurreko mezuan Jokinek eskatzen zuen bezala Arrasateko Udal Bibliotekatik egin genuen aurkezpena zintzilikatu dugu. Eskematikoki azaldu ditugu erabilitako tresnak.

Open publication - Free publishing - More web orria

Guk egindakoa norbaitentzat lagungarri izango delakoan...

Adela Bikandi
abikandi@arrasate-mondragon.net

Kz Liburutegiarekin proiektuei buruzko bilera (II)

KzLiburutegi@rekin proiektuen balorazio bilerarekin jarraituz (2011ko otsailak 17) Leioako liburutegiaren aurkezpena eskeintzen dizuegu. Aurkezpen hau hiru zatitan banatu zen:

Alde batetik “Nire gomendioa/Recomiendo…” proiektuari buruz jardun genuen. Beste liburutegiek aurkeztutako proiektuekin alderatuta, benetan xinplea erabiltzaileek beraien gomendioak liburutegiari zuzenean aurkeztu ditzaten kartulina batzutan baino ez datza ta. Kurtsoan irakatsitako Draw programarekin eginiko txantilloi batzuk (oraindik eskuragarri, portzierto) erakusmahaietan, irakurleen eskura era errazean jarri daitezken fitxak sortzeko. Horrela, sarritan ahazturagatik galtzen diren hainbat gomendio bermatu litezke metodo antzeko bat ezarriz (fitxak batzeko kutxatxo bat sortuz, edo fitxak paper itsaskorran inprimatuz arbelen batean itsasteko, twitter bidez zabaltzeko...)

Beste alde batetik, Leioan Twitterra zelan erabiltzen dugun azaltzea iruditu zitzaigun, beste liburutegioi agian baliagarria gerta litzauekelakoan. Baina puntu honek, beste post bat aparte mereziko luke.


Eta azkenik 2.0 delako teknologi hauei eta Liburu Zerbitzutik proposatu den plataformari buruzko gure eritzia.



Balantza baten irudia jatorku burura. Pisua neurtzeko alde batera edo bestera makur daiteken eta mutur bakoitzean plater moduko bana duen pieza zurrun batez osatua dagoen tresna (Lur hiztegi entziklopedikoa ezin oker ibili) Balantza horren platerretako batean teknologia (zelan egin gauzak) eta bestean helburua (zergatik/zertarako egin gauzok) jarriz. Proiektuak orekatu daitezen kontutan hartu beharko lirateke plater biak, bestela herren xamar ibiliko baitira.

Hori zen goian aipatutako proiektuaren funtsa; irakurleek egin ditzaketen gomendio horiek ez galtzearekin batera, liburutegia erabiltzaileekin beste komunikazio kanal bat zabaltzeko aukera bilatzea. Gomendio hauek, berez badaude, eta irakurle komunitatea, berez, liburutegiek ere badute. Finkatu ditzagun komunikazio bideak eta gero aplikatuko dizkiegu teknologi kontuak. Interneten dagoeneko badaude hainbat irakurle klub eta sare (oin dela gitxi, Verónica Juarezek egindako zerrendari 111 akademia, edo irakurle kluba (g.b.) gehitu genieke geurean) liburutegiok, ditugun irakurle komunitateaz profitatu beharko genuke web presentzi sendo bat izan nahi bagenu.

Web presentzi hori kontutan izanik proposatu genuen ere WordPressen oinarritutako plataformarena. Ondo legokela Googlen ez-deit-nongo liburutegia bilatzea eta bertan topetea. Liburutegi guztien web presentzia bateratuko zukeen atea, liburutegi bakoitzari blog bat zabalduz.

Kontuan izan beharko litzateke beharrez lepo dauden liburutegiak ere badirela, pertsonal gutxi eta bloga sortu eta mantentzeko denborarik ez dutenak. Eta kontutan izan ere badaudela alderantzizko egoeran dauden liburutegiak eta Interneten beraien bideak eginak dituztela dagoeneko.

Beraz, orri estatiko bat hasiera-orritzat jartzea (WPek baimentzen dau holangorik) deritxogu aukerarik egokiena non liburutegi bakoitzeko oinarrizko informazioa legoken (helbidea, ordutegia, kontaktua...) eta gero liburutegi bakoitzak erabaki dezala gure/ahal badu bloga elikatzen jarraitu, bere web presentzia beste lekuren baten garatu (helbidea eta informazioa orri horretan gauzatuz, edo widgeten batekin azalduz...) edo orri/blog hori dagoen moduan uztea.

Liburutegi txikiei Interneten egotea erraztea, azken finean.

Proposamena baino ez da. Bai nahi genukena ez ditzagula buruok teknologiakin hainbeste aztoratu eta denon artean hausnartu dezagula zein den liburutegion (sare modura) asmoa eta ibilbide honen zergatia eta funtsa.



Irudiak: "Nire Gomendioa" proiektua gauzatuz, Unbalanced scales (aaasocialsecurity.com)

Kz Liburutegiarekin proiektuei buruzko bilera (I)

Como se presentaron un montón de proyectos que pueden resultar de interés os ofrecemos a quienes no pudisteis venir, un pequeño resumen de la reunión de evaluación de proyectos en el marco del programa KZ@liburutegiarekin que se celebró en la biblioteca de Ignacio Aldecoa en Vitoria-Gasteiz el 17 de febrero.



La reunión la comenzó David Sánchez Bote (de Consultores Artesanos) con una exposición sobre lo que Internet y la presencia web implica (Actualización: ya está disponible en Slideshare). Indicó una serie de puntos al respecto, mostrándonos conceptos como el de “extimidad” (la intimidad se hace externa) y la necesidad de transparencia que ello obliga. Comentaba que, tod@s nos vemos guap@s de chaqué pero a la hora de bajar a la arena y empezar a quitarse ropa y complementos es cuando nos mostramos como verdaderamente somos. Y tenemos que ser conscientes de que no siempre gusta lo que enseñamos/vemos.



Por otra parte, también recalcó que a la hora de entrar en Internet, tenemos que ser conscientes de que entramos en un medio que permite la oferta de información por medio de varios canales, pero también de varios emisores. Esto es, las bibliotecas (o las empresas, o las personas famosas) es muy posible que, de hecho, ya estén en Internet. Basta con que algún/a usuari@ haya hablado de tal o cual biblio para que esta información conste (para bien o para mal) en la Red. Por eso, David recomendaba que la presencia en Internet de la biblio viniera dada por la propia institución que seamos nosotr@s quienes dinamizemos nuestra presencia en la web (por ejemplo para evitar lo del “para mal” ése que comentamos. Pero también porque es en Internet donde encontramos a mucha de la gente que utiliza o podría utilizar una biblioteca).

Tampoco debemos olvidar que cuando entremos en Internet entramos en una conversación que ya se ha iniciado, por tanto deberíamos desarrollar la capacidad de escuchar pero también la de conversar, enrriquecer la conversación aportando contenido nuevo a la misma.

Es en esa línea en la que nos representó la figura del “broker del conocimiento”. Gestores de la información que saben a qué fuentes acudir para discriminar entre toda la información que se ofrece en la Red y poder así ayudar a nuestr@s usuari@s.



Después llegó el turno de mostrar los proyectos que presentaban las bibliotecas. Abrió fuego Gotzone de Abusu con Irakurle un proyecto de un club de lectura virtual alojado en la plataforma de blogs del Servicio del Libro que aúna presencia web con cooperación con la comunidad de usuari@s pues se basa en un acuerdo con la ikastola de Zamakola mediante el cual coordinan un club de lectura aportando las recomendaciones (tres al mes) a cambio de la participación del alumnado. Según Gotzone, resulta bastante difícil atraer participación por parte del público si no es por medio de algún acuerdo de este tipo.

En Eibar también se han volcado con el público infantil-juvenil. Eva nos presentó el blog dedicado al público infantil-juvenil Eibarko Umeen Liburutegia que se complementaba con una página en Netvibes (Eskolako lanak / Deberes escolares) que pretende ayudar a l@s chavales en sus tareas en clase y facilitarles la búsqueda de información relacionada con el pueblo.

Desde Arrasate, Ane y Adela nos mostraron el trabajo que se han dado en la biblioteca para integrar su información en el sito municipal. Para ello han utilizado un montón de herramientas; desde FeedBurner para integrar los contenidos del blog, hasta Google Friend Connect para relacionar sugerencias y recomendaciones de lectura por parte de l@s usuari@s, pasando por Issuu para mostrar las guías o los videotutoriales. También nos presentaron dos blogs dirigidos al público infantil-juvenil: Arrasateko Haur Biblioteka eta Arrasateko Gazte Biblioteka.

Desde la sección de catalogación nos presentó el proyecto Katalogador. Una idea que en principio se creó sólo para el personal catalogador pero que ha evolucionado a un espacio común en el que se pretende crear tanto una comunidad con las personas dedicadas a la catalogación como un canal para dar a conocer las novedades que se produzcan en este campo. Para ello se han valido de un blog (http://katalogador.blogspot.com/) y de una wiki (http://katalogador.wikispaces.com/). Destacar también los vídeos realizados como tutorial (creados con CamStudio) y archivados en un canal de YouTube.

Desde las bibliotecas de Vitoria-Gasteiz Karmele nos explicaba el funcionamiento de Sociedad Literaria un blog colaborativo que funciona a modo de club de lectura virtual en el que cada mes una de las personas colaboradoras se encarga de dinamizar el club eligiendo la obra y creando opinión sobre la misma. Indicó que uno de los principales problemas a la hora de crear un blog (perfil, página, cuenta… vale para todo) empezarlo es fácil, la historia es continuarlo y saber mantenerlo vivo (y, sobre todo, que ello no se convierta en una obligación, sino que sea algo que se haga por gusto)

Desde Getxo, Anabel Regalado (rebautizada en uno de los tweets de la reunión, barkatu Anabel) nos mostró el blog que han instalado en la plataforma. Desde el primer intento se ha intentado implicar a toda la plantilla en el proyecto y comentó que reciben más retroalimentación los mensajes escritos en un tono más informal y personal. Aprovechó la oportunidad para recordarnos que tienen página en Facebook y perfil en Twitter.


...sigue en: Kz Liburutegiarekin proiektuei buruzko bilera (II)




Irudiak: KzLiburutegi@rekin proiektuaren logoa, @dsanchezboten bilerako argazkia Twitterren, Irakurle proiektuaren logoa, Arrasateko gazte bibliotekako buru-irudia

Argazkiak-irudiak liburutegian

Lupe Lekuonaren saioa Leioako Liburutegian

Zera, Eibarren geundela Tolosako Txikibibliotekatik ("txiki" erabiltzaileekaitik, ez beste ezergatik ;-)) ea liburutegiak antolatzen dituen saioetan (ipuinkontalariak, lehiaketak...) argazkiak edo bideoak ateratzerik zegoen itaundu zuten.

Hona, horren kontura komentaturiko D. L. Kingen posta: http://www.davidleeking.com/2009/11/10/photo-permissions-at-the-library/

Bertan dioenez, lehenago zituzten argazkiak ateratzeko jarraibideak oso zorrotzak zirenez (argazki guztiek baimen sinatua behar zuten, antza) ba azkenik argazkiak ateratzeari utzi zitzaion. Egoera hori ekiditzeko asmoz, jarraibide malguagoak jartzea erabaki zuten liburutegiko abokatuarekin berba egin eta gero (guk ere geureekin egin beharko dugu berba)

Jarraibide berriekin aukera bi dituzte:

* Baimena eskatzea derrigorrezkoa da erabiltzailea modelo gisara edo lehen planoan ateratzekotan (Ermuko liburutegian ateratzen duten "Hileko irakurlea" jatort burura adibide bezala)

* Ez da beharrezkoa Liburutegiak antolatutako saioetan. Baina hori bai, programa bakoitzeko hasieran abisatu egin behar bertoratzen direnei (Honako antzeko testu hau darabilte: "Liburutegiak argazkiak egin ditzake edo bideoan graba dezake saioa bertan egiten diren programak sustatzeko asmoz. Ez baldin baduzu argazkietan atera nahi, abisatu mesedez liburuzainei") Dena dela, saioa grabatzen zaudenean, erabiltzaileren batengan zooma erabiliz gero (atentzio-arpegia deigarria iruditu zaizulako edo beste edozerregatik) pertsona horren baimen sinatua beharko duzu baita, goiko puntuan esan bezala.


Komentarixutan, beste liburuzain batek bi puntu gehitzen dizkio Davidek esandakoari: a) liburutegiko Flickr (argazkiak Interneten eskegiteko zerbitzu bat) kontuari argazkiak zuzenean gehitzeko aukera ematen dietela erabiltzaileei eta b) ez dutela argazkietan edo bideoetan erabiltzaileen izenik ematen beraien baimenik gabe (azkenengo hau nahiko logikoa, egia esan)

Nahiko politika zentzuduna iruditzen zait, baina ez dakit zein mailaraino izan liteken aplikagarria geureanean, Estatu Batuetako legedia ezberdina izan litekelako hemengoarekin alderatuta puntu honetan.

Momentuz, argazkiren bat ateratzekotan baimena eskatzen diegu beti erabiltzaileei (nahiz ta, momentuz, idatzia ez izan. Agian komenigarria litzateke baimen-orriren bat prestatzea?) Haur-gazte erabiltzaileekin ahalik eta kontu gehien jartzen saiatzen gara baina egia ere bada liburutegiko webguneetan bizitasun puntu bat ebazten diola beldur honek.

Zer diozue? Zelan konpontzen duzue zuek argazki/bideon kontu hau?

Eguneraketa (2010-11-18) Post hau pasadan udaberritik geratu da hozkailuan (zirriborro bezala gorde ta bertan ahaztuta, parkatu) Baina dirudienez, argazkien kontu honek buruhausteak dakartza hainbat esparrutan. Horra adibidez, Sustatun agertu zen mezu hau larri horren erakusgarri gisa. Bertan dioenez, irudi eskubideak 1/1982 Lege Organikoan zehazten omen dira .

+++++++++


En la reunión de Eibar surgió la duda de cómo grabar las sesiones y programas organizados en la biblioteca. La pregunta tenía su punto agravante en tanto en cuanto se trataba de filmar sesiones que implicaban a usuariado infantil.

Al hilo de este tema David Lee King escribió un post sobre ello en el que comentaba que la política de fotos que seguían en su biblio era la de pedir permiso expreso sólo para las fotos en la que l@s usuari@s actuaran de modelos o salieran en primer plano (close-up) Para actuaciones o sesiones programadas por la biblioteca se limitaban a advertir a l@s asistentes de que el acto iba a ser grabado con intención promocional y que si no quisieran ser grabados hicieran el favor de advertírselo al personal de la biblio.

La solución parece sencilla y bastante juiciosa, lo malo es que no sabemos hasta qué punto podría ser aplicable aquí por la diferencia de legislación (todo ésto que comenta King se adscribe a la americana, que puede ser más permisiva)

Archivo este mensaje en el blog .

Que tengáis un buen fin de semana!

Actualización (18/11/2010) Este mensaje se escribió después de la reunión de Eibar y se ha quedado guardado como borrador. Desde entonces he encontrado una fuente que nos remite a la legislación española que regula estos aspectos. Podéis echarle un vistazo en el blog de La fotografía perfecta

V Congreso Nacional de Bibliotecas (II)

Hemendik gatoz: V Congreso Nacional de Bibliotecas (I)

Irudia: E-liburuen irakurgailua (cc-by)

Lehenengo arratsaldeko mahaingurua eduki digitalen legezko arazoei ekin zion.

Ondo etorri zen, beraz, Francisco Javier Piñolen komunikazioa Las palabras son palabras, pero ¿cómo accedemos a ellas? (pdf) arratsalderako atzeratzea, e-liburuen maileguek dakartzaten arazo legaletaz jardun bait zuen. Piñolek gauza bat nahi zuen argitzea: behar-beharrezkoa dela e-liburuen mailegua arautzeko dagoen legedia bermoldatzea.

Dirudienez, Texto Refundido de la Ley de Propiedad Intelectual (TRLPI)-aren menpe dago oraingoz kontu hau. Presio taldeen (musika arlokoak aipatzen ditu batez ere) eragina zela eta europear araua sortu zen (2001/21/CE, pdf) banaketa (distribuzioa) komunikazio publikotik ezberdintzeko ukitu daiteken euskarria dela medio. Ixtorioa zera da, mailegu bat banaketaren marko legalean sar dadin objektu fisiko bat eman behar dela. E-liburuak irakurtzeko gailuak (ereaderrak) ez dira euskarritzat onartzen mailegatzen dena barruan doan edukia baita (ukiezina), beraz, e-liburuen mailegua komunikazio publikoaren esparru legalean sartuko litzateke.


Ostean, edizio-babes digitala eta egile eskubideen arteko orekari buruzko mahaingurua heldu zen. Eztabaidan (egia esan, komunikazio hutsetan geratu zen dena denbora faltagatik) Library of Congresseko William Lefurgy, Miquel Termens Graells, Juan José Marín López legegizonak eta Juan Carlos Fernández Molinak hartu zuten parte.

Estatubatuarrak liburutegiek ez dutela eduki digitalik batzen (eta kudeatzen) beldurragatik zioen. Babes digitala (preserbazioa) egileei eurei legokiela, baina gehienek ez dutenez puntu hori kontutan hartzen, nonork hartuko beharko lukela bere gain. Bere ustez, erantzunkizun hori liburutegiena izan beharko litzateke.

Miquel Termens, eduki digitalaren jabego intelektualeko baldintzak, edukian bertan kodifikatu daitezenaren aldekoa zen. Horretarako normalizaziora heltzeko beharra azalduz (PREMIS eta Dublin Core metadatuak erabiltzeari buruz jardun zuen). (hitzaldi osoa, pdf)

Bestetik, Fernández Molinak babes digitala egiteko baldintzak argitu zizkigun. Hiru baino ez dira; lanak ez baldin baditu autore eskubiderik (iraungi egin dutelako edo egileak herri jabarira (dominio público) emon duelako), autorearen baimenerakin baldin bada edo egile-eskubideen mugetan jaso baldin. Zertan datzate muga hauek? ba egile, ustiatzaile eta hiritarren arteko oreka batean (informazio eskubidea, pribatasuna izatearen eskubidea...) Honen kontura, lehenago komentaturiko Espainiako TRLPIari (batez ere 37 artikuluko hirugarren apartadoa) eta beste leku batzuetan egiten danari buruz ibili zen hizlari (AEBetako Digital Millennium Actari buruz, adbez.) Begiradatxoa merezi du legedi barriak izan behar lukenari buruzko gomendioak bere ekarpenaren azkenaldean (PDF)

Hurrengo eguneko emanaldia Kathryn Greenhillek hasi zuen. Irudia, bere mahagaineko argazkia da

Liburuzain australiarrak liburetegia hackeatzea proposatu zigun eta baita adibide batzuk jarri. Hara Kris de Winter eta bere WordPress + Aquabrowser integrazioa katalogo berri bat sortzeko, Paul Hagon eta irudien koloreak identifikatzeko programa, Joann Ramson eta Koha liburutegiak kudeatzeko sistema edo Kete eduki digitalen batzailea, John Blyberg eta SOPAC2 katalogoa.

Gauza eta ekimen ugariren berri izateko moduko hitzaldia baina, batez ere, hacker gogo hori, gauzak muinetik kuxkuxeatzearena, egina emoten zaigunarekiko mesfidantza hori liburutegietara islatzea zuela helburu iruditzen zait. Merezi du bere Transformando la biblioteca pública irakurzeak (pdf).